ใจสั่งมา

ท่านทั้งหลาย จงยินดีในความไม่ประมาท คอยรักษาจิตของตน จงถอนตนขึ้นจากหล่ม เหมือนช้างที่ตกหล่มถอนตนขึ้นฉะนั้น

อปฺปมาทรตา โหถ ส…

ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงเป็นผู้ไม่ประมาท มีสติ มีศีลดีงาม ตั้งความดำริไว้ให้ดี คอยรักษาจิตใจของตน

อปฺปมตฺตา สตีมนฺ…

อย่ามัวแต่ประมาท อย่ามัวแต่สนิทชิดชอบในกาม เพราะผู้ไม่ประมาท พิจารณาอยู่ ย่อมถึงความสุขอย่างยิ่ง

มา ปมาทมนุยุญฺเช…

ยศย่อมเจริญ แก่ผู้มีความหมั่น มีสติ มีการงานสะอาด ใคร่ครวญแล้วทำ ระวังดีแล้ว เป็นอยู่โดยธรรม และไม่ประมาท

อุฏฺฐานวโต สตีมโ…

คนมีปัญญาดี ไม่ประมาทในเมื่อผู้อื่นประมาท มักตื่นในเมื่อผู้อื่นหลับ ย่อมละทิ้งคนโง่ เหมือนม้าฝีเท้าเร็วทิ้งม้าไม่มีกำลังไปฉะนั้น

อปฺปมตฺโต ปมตฺเต…

ผู้ใด มีความไร้ศีลธรรมครอบคลุม เหมือนย่านทรายคลุมไม้สาละ ผู้นั้น ชื่อว่าทำตนเหมือนถูกผู้ร้ายคุมตัว

ยสฺส อจฺจนฺตทุสฺ…

สิ่งที่รัก (อื่น) เสมอด้วยตน ไม่มี, ทรัพย์ (อื่น) เสมอด้วยข้าวเปลือก ไม่มี, แสงสว่าง (อื่น) เสมอด้วยปัญญา ไม่มี, ฝนแลเป็นสระอย่างยิ่ง

นตฺถิ อตฺตสมํ เป…

ตนแล เป็นที่พึ่งแห่งตน คนอื่น ใครเล่าจะเป็นที่พึ่งได้ ก็บุคคลมีตนฝึกฝนดีแล้ว ย่อมได้ที่พึ่งที่ได้ยาก

อตฺตา หิ อตฺตโน …

บัณฑิตพึงตั้งตนไว้ในคุณธรรมอันสมควรก่อน สอนผู้อื่นภายหลังจึงไม่มัวหมอง

อตฺตานเมว ปฐมํ ป…

ถ้าสอนผู้อื่นฉันใด พึงทำตนฉันนั้น ผู้ฝึกตนดีแล้ว ควรฝึกผู้อื่น ได้ยินว่า ตนแลฝึกได้ยาก

อตฺตานญฺเจ ตถา ก…

บุคคลไม่ควรพร่าประโยชน์ของตน เพราะประโยชน์ของผู้อื่นแม้มาก รู้จักประโยชน์ของตนแล้ว พึงขวนขวายในประโยชน์ของตน.

อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถ…

มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ อมิตฺเตเนว สพฺพทา “อย่าสมาคมกับคนพาลซึ่งเป็นดังศัตรูทุกเมื่อ”

มาสฺสุ พาเลน สงฺ…

น สนฺถวํ กาปุริเสน กยิรา “ไม่ควรทำความสนิทสนมกับคนชั่ว”

น สนฺถวํ กาปุริเ…

อเปตจิตฺเตน น สมฺภเชยฺย “ไม่ควรคบกับคนสิ้นคิด”

อเปตจิตฺเตน น สม…

อติสนฺเตปิ นาสฺมเส “ไม่ควรไว้ใจคนที่แกล้งทำสงบเสงี่ยม”

อติสนฺเตปิ นาสฺม…

นาสฺมเส อตฺตตฺถปญฺญมฺหิ “ไม่ควรไว้วางใจคนเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว”

นาสฺมเส อตฺตตฺถป…

นาสฺมเส อลิกวาทิเน “ไม่ควรไว้ใจคนพูดพล่อย ๆ”

นาสฺมเส อลิกวาทิ…

นาสฺมเส กตปาปมฺหิ “ไม่ควรไว้ใจคนทำบาป”

นาสฺมเส กตปาปมฺห…

อนตฺถา เยว วฑฺฒนฺติ พาลํ ปจฺจูปเสวโต “เมื่อคบหาคนพาล ย่อมมีแต่ความฉิบหาย”

อนตฺถา เยว วฑฺฒน…

น วิสฺสเส อวิสฺสฏฺเฐ วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส “ไม่ควรไว้ใจในคนไม่คุ้นเคย แม้ในคนคุ้นเคย ก็ไม่ควรไว้ใจ”

น วิสฺสเส อวิสฺส…

สงฺเกเถว อมิตฺตสฺมึ มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส “ควรระแวงในศัตรู แม้ในมิตรก็ไม่ควรไว้ใจ”

สงฺเกเถว อมิตฺตส…

ยตฺถ เวรี นิวีสติ น วเส ตตฺถ ปณฺฑิโต “ไพรีอยู่ในที่ใด บัณฑิตไม่ควรอยู่ในที่นั้น”

ยตฺถ เวรี นิวีสต…

พาลสงฺคตจารี หิ ทีฆมทฺธาน โสจติ “ผู้เที่ยวสมาคมกับคนพาล ย่อมเศร้าโศกสิ้นกาลนาน”

พาลสงฺคตจารี หิ …

น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ “ผู้ไม่คบหาคนชั่ว ย่อมได้รับความสุขส่วนเดียว”

น ปาปชนสํเสวี อจ…

ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม “การสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ”

ภทฺโท สปฺปุริเสห…

น สงฺคโม ปาปชเนน เสยฺโย “สมาคมกับคนชั่ว ไม่ดีเลย”

น สงฺคโม ปาปชเนน…

ทุกฺโข พาเลหิ สงฺคโม “สมาคมกับคนพาล นำทุกข์มาให้”

ทุกฺโข พาเลหิ สง…

นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี “ผู้คบคนเลว ย่อมเลวลง”

นิหียติ ปุริโส น…

สุโข หเว สปฺปุริเสน สงฺคโม “สมาคมกับสัตบุรุษ นำสุขมาให้”

สุโข หเว สปฺปุริ…

ธีโร จ สุขสํวาโส ญาตีนํว สมาคโม “อยู่ร่วมกับปราชญ์ นำสุขมาให้ เหมือนสมาคมกับญาติ”

ธีโร จ สุขสํวาโส…