อาจารย์ 4 ประเภท
อาจารย์ แปลว่า ผู้ประพฤติการอันเกื้อกูลแก่ศิษย์ ผู้ที่ศิษย์พึงประพฤติด้วยความเอื้อเฟื้อ ผู้สั่งสอนวิชาและอบรมดูแลความประพฤติ
Tagged: จตุกกะ หมวดสี่
ธรรม 4 ประการ
ธรรม ในที่นี้ หมายถึง ธรรมทั้งปวงบรรดามี จัดประเภทตามลักษณะความสัมพันธ์ที่มนุษย์พึงปฏิบัติหรือเกี่ยวข้องเป็น 4 จำพวก อันสอดคล้องกับหลักอริยสัจจ์ 4 และกิจในอริยสัจจ์ 4
โสตาปัตติยังคะ 4 ประการ (หมวดที่ 3)
โสตาปัตติยังคะ แปลว่า องค์คุณเครื่องบรรลุโสดา องค์ประกอบของการบรรลุโสดา องค์คุณที่ทำให้ถึงกระแส หมายถึง คุณสมบัติที่ทำให้เข้าถึงความเป็นพระโสดาบัน หรือ คุณสัมบัติของพระโสดาบัน มี 4 ประการ
โสตาปัตติยังคะ 4 ประการ (หมวดที่ 2)
โสตาปัตติยังคะ แปลว่า องค์คุณเครื่องบรรลุโสดา องค์ประกอบของการบรรลุโสดา องค์คุณที่ทำให้ถึงกระแส หมายถึง คุณสมบัติที่ทำให้เข้าถึงความเป็นพระโสดาบัน หรือ คุณสัมบัติของพระโสดาบัน มี 4 ประการ
โสตาปัตติยังคะ 4 ประการ (หมวดที่ 1)
โสตาปัตติยังคะ แปลว่า องค์คุณเครื่องบรรลุโสดา องค์ประกอบของการบรรลุโสดา องค์คุณที่ทำให้ถึงกระแส หมายถึง คุณสมบัติที่ทำให้เข้าถึงความเป็นพระโสดาบัน มี 4 ประการ
สัมปทา 4 ประการ
สัมปทา แปลว่า ความถึงพร้อม หมายถึง ความพรั่งพร้อมสมบูรณ์แห่งองค์ประกอบต่าง ๆ ซึ่งทำให้ทานที่บริจาคแล้วเป็นทานอันยอดเยี่ยม มีผลมาก อาจเห็นผลทันตา เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สัมปทาคุณ
สังเวชนียสถาน 4 ประการ
สังเวชนียสถาน คือ สถานที่เป็นที่ตั้งแห่งความสังเวช สถานที่เนื่องด้วยพุทธประวัติซึ่งพุทธศาสนิกชนควรไปดูเพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้เกิดความไม่ประมาท จะได้เร่งขวนขวายประกอบกุศลกรรม และสำหรับผู้ศรัทธาจะได้จาริกไปชม เพื่อเพิ่มพูนปสาทะ กระทำสักการะบูชา อันจะนำให้เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
ราชสังคหวัตถุ 4 ประการ
ราชสังคหวัตถุ แปลว่า สังคหวัตถุของพระราชา สังคหวัตถุของผู้ครองแผ่นดิน หมายถึง ธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจประชาชน หลักการสงเคราะห์ประชาชนของนักปกครอง มี 4 ประการ
สังขาร 4 ประการ
สังขตสังขาร หมายถึง สังขารคือสังขตธรรม ได้แก่ สิ่งทั้งปวงที่เกิดจากปัจจัยปรุงแต่ง รูปธรรมก็ตาม นามธรรมก็ตาม ได้ในคำว่า อนิจฺจา วต สงฺขารา เป็นต้น
สมาธิภาวนา 4 ประการ
สมาธิภาวนา คือ การเจริญสมาธิ การฝึกสมาธิแบบต่าง ๆ จำแนกตามวัตถุประสงค์ เป็น 4 ประการ
สมชีวิธรรม 4 ประการ
สมชีวิธรรม คือ หลักธรรมของคู่ชีวิต ธรรมที่จะทำให้คู่สมรสมีชีวิตสมกันหรือสม่ำเสมอกลมกลืนกัน สามารถครองคู่เป็นคู่ชีวิตกันได้ยืดยาว ต้องมีความสมกัน 4 ด้าน ดังนี้ 1. สมสัทธา สมสัทธา แปลว่า มีศรัทธาสมกัน ห...
สัทธา (ศรัทธา) 4 ประการ
สัทธา หรือ ศรัทธา แปลว่า ความเชื่อ หมายถึง ความเชื่อที่ประกอบด้วยเหตุผล ความเชื่อที่ผ่านการใช้ปัญญาพิจารณาไตร่ตรองอย่างมีเหตุผลแล้วจึงตกลงใจเชื่อ
พหุการธรรม 4 ประการ
พหุการธรรม คือ ธรรมมีอุปการะมาก เป็นเครื่องช่วยให้สามารถสร้างสมความดีอื่น ๆ ทุกอย่าง และช่วยให้ประสบ
ความเจริญก้าวหน้าในชีวิต บรรลุความงอกงามไพบูลย์
เทวทูต 4 ประการ
เทวทูต คือ ทูตแห่งเทวดา ทูตจากเทวดา ทูตที่เทวดาแสดงให้เห็น หมายถึง สิ่งที่เทวดาแสดงให้พระโพธิสัตว์ได้ทอดพระเนตรเห็น เพื่อให้พระองค์เกิดความสลดสังเวชและตัดสินพระทัยที่จะเสด็จออกผนวช
วิปลาส 4 ประการ
วิปลาส หรือ วิปัลลาส คือ ความรู้เห็นคลาดเคลื่อน ความเข้าใจผิดเพี้ยนจากความเป็นจริง ได้แก่ รู้เห็นผิดเพี้ยนไปจากความเป็นจริงที่เป็นอยู่โดยธรรมชาติ วิปลาสนั้นมีอยู่ 3 ระดับ
สมบัติ 4 ประการ
สมบัติ คือ ข้อดี ความเพียบพร้อม ความสมบูรณ์แห่งองค์ประกอบต่าง ๆ ซึ่งอำนวยแก่การให้ผลของกรรมดี และไม่เปิดช่องให้กรรมชั่วแสดงผล หรือส่วนประกอบอำนวย ช่วยเสริมกรรมดี มี 4 ประการ
วิธีปฏิบัติต่อทุกข์และสุข 4 ประการ
วิธีปฏิบัติต่อทุกข์และสุข คือ หลักการเพียรพยายามให้ได้ผลในการละทุกข์และลุถึงสุข การปฏิบัติที่ถูกต้องต่อความทุกข์และความสุข ซึ่งเป็นไปตามหลักพระพุทธศาสนา
เทสนาวิธี 4 ประการ
เทสนาวิธี หรือ ลีลาการสอน หรือ พุทธลีลาในการสอน การสอนของพระพุทธเจ้าแต่ละครั้ง แม้ที่เป็นเพียงธรรมีกถา หรือการสนทนาทั่วไป ซึ่งมิใช่คราวที่มีความมุ่งหมายเฉพาะพิเศษ ก็จะดำเนินไปอย่างสำเร็จผลดีโดยมีองค์ประกอบที่เป็นคุณลักษณะ 4 ประการ
โยคะ 4 ประการ
โยคะ คือ สภาวะอันประกอบสัตว์ไว้ในภพ หรือผูกกรรมไว้กับวิบาก จัดเป็นกิเลสอย่างละเอียด มี 4 ประการ
มหาปเทส 4 ประการ
มหาปเทส คือ ที่อ้างอิงข้อใหญ่ หลักใหญ่สำหรับอ้างเพื่อสอบสวนเทียบเคียง หมวดที่ 1 ว่าด้วยหลักทั่วไป เกี่ยวกับเรื่องดังต่อไปนี้
โภควิภาค 4 (หลักการแบ่งทรัพย์เป็น 4 ส่วน)
โภควิภาค คือหลักการแบ่งทรัพย์สินหรือการจัดสรรทรัพย์สินออกเป็นส่วน ๆ เพื่อแบ่งใช้และแบ่งเก็บ เป็นหลักการบริหารทรัพย์สินให้พอมีใช้ในปัจจุบันและมีเก็บไว้ใช้ในอนาคตเมื่อจำเป็น
พละ 4 ประการ
พละ หมายถึง ธรรมอันเป็นกำลัง ธรรมอันเป็นพลังทำให้ดำเนินชีวิตด้วยความมั่นใจ ไม่หวั่นต่อภัยทุกอย่าง ท่านจำแนกไว้ 4 ประการ
พร 4 ประการ
พร หมายถึง สิ่งน่าปรารถนาที่บุคคลหนึ่งอำนวยให้หรือแสดงความประสงค์ด้วยความปรารถนาดีให้เกิดมีขึ้นแก่บุคคลอื่น หรือสิ่งประเสริฐ สิ่งดีเยี่ยม
ปัญญาวุฒิธรรม 4 ประการ
ปัญญาวุฒิธรรม คือ หลักธรรมที่ก่อให้เกิดความเจริญแห่งปัญญา หลักธรรมที่สนับสนุนปัญญา หลักธรรมที่เป็นเหตุพอกพูนปัญญา มี 4 ประการ
นิสสัย 4 ประการ
นิสสัย คือ เครื่องอาศัยของบรรพชิต หมายถึง สิ่งจำเป็นพื้นฐานสำหรับการดำรงชีวิตของภิกษุ บนพื้นฐานของปัจจัย 4 แต่จำกัดแคบเข้ามา เพราะภิกษุไม่ควรดำรงชีวิตเยี่ยงคฤหัสถ์
ปัจจัย 4 ประการ
ปัจจัย หมายถึง สิ่งค้ำจุนชีวิต สิ่งจำเป็นเบื้องต้นของชีวิต สิ่งที่ต้องอาศัยเลี้ยงอัตภาพ เป็นสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐานที่จำเป็นต้องมีสำหรับการดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งหลาย จำแนกเป็น 4 ประการ
ประมาณ (ปมาณิก) 4 ประเภท
ประมาณ หรือ ปมาณิก หมายถึง บุคคลที่ถือประมาณต่าง ๆ กัน คนในโลกผู้ถือเอาคุณสมบัติต่าง ๆ กัน เป็นเครื่องวัดในการที่จะเกิดความเชื่อความเลื่อมใส มี 4 ประเภท
ปรมัตถธรรม 4 ประการ
ปรมัตถธรรม คือ สภาวะที่มีอยู่โดยปรมัตถ์ สิ่งที่เป็นจริงโดยความหมายสูงสุด สภาพธรรมตามความเป็นจริง เป็นสภาพธรรมที่เป็นไปตามเหตุปัจจัย มี 4 ประการ
ธาตุ 4 ประการ
ธาตุ คือ สิ่งที่ทรงสภาวะของตนอยู่เอง คือมีอยู่โดยธรรมดา เป็นไปตามเหตุปัจจัย ไม่มีผู้สร้าง ไม่มีอัตตา มิใช่สัตว์ มิใช่ชีวะ มี 4 ประการ
ถูปารหบุคคล 4 ประเภท
ถูปารหบุคคล แปลว่า บุคคลผู้ควรแก่สถูป หมายถึง ผู้มีคุณความดีพิเศษที่ควรแก่การสร้างสถูปไว้เคารพบูชา ท่านจำแนกไว้ 4 ประเภท