มา โกธสฺส วสํ คมิ “อย่าลุอำนาจความโกรธ”
มา โกธสฺส วสํ คมิ.
“อย่าลุอำนาจความโกรธ”
(ขุ.ชา.ทุก. 27/69)
พุทธศาสนสุภาษิตหมวดความโกรธ หลักธรรมคำสอนที่ชี้ให้เห็นถึงโทษของความโกรธและอานิสงส์ของความไม่โกรธตลอดถึงวิธีกำจัดความโกรธออกจากจิตใจ
มา โกธสฺส วสํ คมิ.
“อย่าลุอำนาจความโกรธ”
(ขุ.ชา.ทุก. 27/69)
โกธํ ปญฺญาย อุจฺฉินฺเท.
“พึงตัดความโกรธด้วยปัญญา”
(นัย- องฺ.สตฺตก. 23/100)
โกธํ ทเมน อุจฺฉินฺเท.
“พึงตัดความโกรธ ด้วยความข่มใจ”
(นัย- องฺ.สตฺตก. 23/100)
โกธชาโต ปราภโว.
“ผู้เกิดความโกรธแล้วเป็นผู้ฉิบหาย”
(องฺ.สตฺตก. 23/100)
หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ.
“ผู้โกรธ ย่อมฆ่ามารดาของตนเองได้”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
โกเธน อภิภูตสฺส น ทีปํ โหติ กิญฺจนํ.
“ผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมไม่มีที่พำนักสักนิดเดียว”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
“ภายหลัง เมื่อความโกรธหายแล้ว เขาย่อมเดือดร้อน เหมือนถูกไฟไหม้”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ สุกรํ วิย ทุกฺกรํ “ผู้โกรธจะผลาญสิ่งใด สิ่งนั้นถึงทำยาก ก็เหมือนทำง่าย” (องฺ.สตฺตก. 23/99)
กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ.
“ผู้โกรธ ย่อมไม่เห็นธรรม”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ.
“ผู้โกรธย่อมไม่รู้อรรถ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ ปริเวชฺชนฺติ โกธนํ.
“ญาติมิตรและสหาย ย่อมหลีกเลี่ยงคนมักโกรธ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
โกธสมฺมทสมฺมตฺโต อายสกฺยํ นิคจฺฉติ.
“ผู้มึนเมาด้วยความโกรธ ย่อมถึงความไร้ยศศักดิ์”
(องฺ.สตฺตก. 23/98)
โกธาภิภูโต ปุริโส ธนชานึ นิคจฺฉติ.
“บุคคลผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมถึงความเสื่อมทรัพย์”
(องฺ.สตฺตก. 23/98)
อโถ อตฺถํ คเหตฺวาน อนตฺถํ ปฏิปชฺชติ.
“คนมักโกรธ ถือเอาประโยชน์แล้ว กลับประพฤติไม่เป็นประโยชน์”
(องฺ.สตฺตก. 23/98)
ทุกฺขํ สยติ โกธโน.
“คนมักโกรธ ย่อมนอนเป็นทุกข์”
(นัย- องฺ.สตฺตก. 23/98)
โกธโน ทุพฺพณฺโณ โหติ.
“คนมักโกรธ ย่อมมีผิวพรรณเศร้าหมอง”
(องฺ.สตฺตก. 23/98)
โกธาภิภูโต กุสลํ ชหาติ.
“ผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมละกุศลเสีย”
(นัย- ขุ.ชา.ทสก. 27/286)
โกธํ ฆตฺวา น โสจติ.
“ฆ่าความโกรธได้ ย่อมไม่เศร้าโศก”
(สํ.ส. 15/57, 64)
โกธํ ฆตฺวา สุขํ เสติ.
“ฆ่าความโกรธได้ ย่อมอยู่เป็นสุข”
(สํ.ส. 15/57, 64)
นตฺถิ โทสสโม กลิ.
“ความผิด เสมอด้วยโทสะ ไม่มี”
(ขุ.ธ. 25/42)
นตฺถิ โทสสโม คโห.
“ผู้จับ เสมอด้วยโทสะ ไม่มีเลย”
(ขุ.ธ. 25/48)
โทโส โกธสมุฏฺฐาโน.
“โทสะ มีความโกรธเป็นสมุฏฐาน”
(ขุ.ชา.ทสก. 27/273)
โกโธ ทุมฺเมธโคจโร.
“ความโกรธ เป็นอารมณ์ของคนมีปัญญาทราม”
(ขุ.ชา.ทสก. 27/280)
อปฺโป หุตฺวา พหุ โหติ วฑฺฒเต โส อขนฺติโช.
“ความโกรธ น้อยแล้วมาก มันเกิดจากความไม่อดทน จึงทวีขึ้น”
(ขุ.ชา.ทสก. 27/273)
อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โกโธ สหเต นรํ.
“ความโกรธ ครอบงำนรชนเมื่อใด ความมืดมน ย่อมมีเมื่อนั้น”
(องฺ.สตฺตก. 23/99, ขุ.มหา. 29/18)
โกโธ จิตฺตปฺปโกปโน.
“ความโกรธ ทำให้จิตใจกำเริบ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
อนตฺถชนโน โกโธ.
“ความโกรธ ก่อความพินาศ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
โกโธ สตฺถมลํ โลเก.
“ความโกรธ เป็นดังสนิมศัสตราในโลก”
(สํ.ส. 15/60)
น หิ สาธุ โกโธ.
“ความโกรธ ไม่ดีเลย”
(ขุ.ชา.ฉกฺก. 27/188)