คุณวา จาตฺตโน คุณํ “ผู้มีความดี จงรักษาความดีของตนไว้”
คุณวา จาตฺตโน คุณํ
[คำอ่าน : คุ-นะ-วา, จาด-ตะ-โน, คุ-นัง]
“ผู้มีความดี จงรักษาความดีของตนไว้”
(ส.ส.)
เมื่อได้เกิดมาเป็นมนุษย์ในชาติหนึ่งนี้ ถือเป็นโอกาสอันล้ำค่าที่ไม่ควรปล่อยให้สูญเปล่า สิ่งที่พึงกระทำและสะสมให้มากก็คือ “คุณงามความดี” เพราะความดีที่เราสร้างไว้ จะเป็นเสมือนแสงสว่างนำทางชีวิต ทั้งในปัจจุบันและอนาคต เป็นรากฐานของความสุข ความเจริญ และความมั่นคงทั้งในทางโลกและทางธรรม
แนวทางในการสร้างคุณงามความดีนั้น พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ชัดเจน ได้แก่ การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม และการชำระจิตใจของตนให้บริสุทธิ์อยู่เสมอ แนวทางทั้งสามนี้เป็นหลักธรรมพื้นฐานที่ไม่ว่าใครก็สามารถปฏิบัติได้ และเป็นหนทางที่มั่นคงในการยกระดับจิตใจให้สูงขึ้น
การไม่ทำบาป คือ การละเว้นจากการเบียดเบียนผู้อื่น ทั้งทางกาย วาจา และใจ ส่วนการทำกุศล คือ การกระทำที่เป็นประโยชน์ ทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น เช่น การให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา เป็นต้น และการชำระจิตใจให้สะอาด คือ การฝึกสติ สมาธิ ปล่อยวางกิเลสทั้งหลาย เพื่อให้จิตพ้นจากความเศร้าหมอง
เมื่อบุคคลได้สร้างคุณงามความดีเหล่านี้แล้ว ย่อมกลายเป็นผู้มีคุณธรรม มีแสงสว่างในตนเอง แต่เพียงแค่มีคุณงามความดีครั้งเดียวหรือระยะหนึ่งยังไม่พอ จำเป็นต้องหมั่นรักษาและต่อยอดความดีนั้นอย่างสม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้คุณธรรมที่ได้สั่งสมไว้ลดน้อยหรือเลือนหายไปตามกาลเวลา
ด้วยเหตุนี้ ชีวิตของมนุษย์ที่ประเสริฐ จึงควรเป็นชีวิตที่ไม่ประมาทในการทำความดี หมั่นเพียรในการละบาป ทำกุศล และฝึกจิตอยู่เสมอ เพราะคุณงามความดีที่สะสมไว้นี้ จะเป็นทรัพย์อันประเสริฐที่ติดตามเราไปได้ในทุกภพทุกชาติ และเป็นรากฐานของความสุขแท้จริงในชีวิต.