น มิยฺยมานสฺส ภวนฺติ ตาณา “เมื่อสัตว์จะตาย ไม่มีผู้ป้องกัน”

น มิยฺยมานสฺส ภวนฺติ ตาณา.

[คำอ่าน : นะ, มิย-ยะ-มา-นัด-สะ, พะ-วัน-ติ, ตา-นา]

“เมื่อสัตว์จะตาย ไม่มีผู้ป้องกัน”

(ม.ม. 13/412, ขุ.เถร. 26/378)

สุภาษิตนี้เป็นคำเตือนที่สะท้อนสัจธรรมของชีวิตอย่างชัดเจน ไม่ว่าสัตว์นั้นจะใหญ่หรือเล็กเพียงใด จะเป็นมนุษย์ เทวดา หรือสัตว์ดิรัจฉาน ล้วนหนีไม่พ้นความตาย ไม่มีใครสามารถใช้กำลัง อำนาจ ทรัพย์สิน หรือพลังวิเศษใด ๆ มาป้องกันความตายได้ เมื่อถึงเวลาสิ้นอายุขัย แม้จะมีคนห่วงใยมากมาย ก็ไม่อาจยื้อชีวิตไว้ได้ นี่คือธรรมชาติที่เที่ยงตรงของสรรพชีวิต

สัตว์โลกทุกชนิดไม่อาจหนีความตายพ้น เพราะความตายเป็นปลายทางของชีวิตที่ทุกคนต้องเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นเด็ก ผู้ใหญ่ คนดี หรือคนเลว ต่างมีความตายเป็นจุดหมายเดียวกัน ไม่มีสิ่งใดในโลกนี้ที่ถาวร แม้ร่างกายของเราก็ย่อมเสื่อมสลายตามกาลเวลา ความตายไม่เลือกวัน ไม่เลือกลักษณะ ไม่รอความพร้อมของผู้ใด การเข้าใจความจริงข้อนี้ทำให้เราตระหนักว่า ชีวิตนั้นสั้นและเปราะบางเพียงใด

เมื่อเข้าใจว่าความตายเป็นสิ่งที่ไม่มีใครหลีกเลี่ยงได้ เราจึงไม่ควรใช้ชีวิตอย่างประมาท อย่าผัดวันประกันพรุ่ง หรือหลงระเริงอยู่กับความสุขชั่วคราวจนลืมว่าชีวิตอาจจบลงได้ทุกเมื่อ สิ่งสำคัญคือการหมั่นทำความดี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ฝึกใจให้สงบ และดำเนินชีวิตอย่างมีสติ การทำความดีในวันนี้คือการเตรียมตัวไว้สำหรับวันสุดท้ายที่ไม่มีใครรู้ว่าจะมาถึงเมื่อไร

เพราะฉะนั้น จงใช้เวลาที่มีอยู่อย่างมีคุณค่า โดยการสั่งสมคุณงามความดีไว้เสมอ จงหมั่นสร้างเหตุแห่งความสุขทั้งในชาตินี้และชาติหน้า เพราะเมื่อความตายมาถึง เราจะไม่สามารถพึ่งพาใครได้เลย นอกจากกรรมดีที่เราทำไว้เท่านั้น อย่าประมาทในการดำเนินชีวิต และจงเห็นคุณค่าของการทำดีตั้งแต่วันนี้ ก่อนที่ทุกอย่างจะสายเกินไป.