ฌาน 2 ประการ

ฌาน คือ การเพ่ง หมายถึง การเพ่งพินิจด้วยจิตที่เป็นสมาธิแน่วแน่ คือการเพ่งด้วยจิตที่สงบนิ่งเป็นสมาธิขั้นอัปปนา ซึ่งเป็นสมาธิขั้นสูงสุด มี 2 ประการ คือ

1. อารัมมณูปนิชฌาน

อารัมมณูปนิชฌาน การเพ่งอารมณ์ด้วยจิตที่เป็นสมาธิแน่วแน่ ได้แก่ สมาบัติ 8 คือ รูปฌาน 4 อันประกอบด้วย ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตตฌาน และอรูปฌาน 4 อันประกอบด้วย อากาสานัญจายตนฌาน วิญญาณัญจายตนฌาน อากิญจัญญายตนฌาน และเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน

2. ลักขณูปนิชฌาน

ลักขณูปนิชฌาน การเพ่งลักษณะ ได้แก่ วิปัสสนา มรรค และผล

วิปัสสนา ชื่อว่า ลักขณูปนิชฌาน เพราะพินิจสังขารโดยพระไตรลักษณ์

มรรค ชื่อว่า ลักขณูปนิชฌาน เพราะยังกิจแห่งวิปัสสนานั้นให้สำเร็จ

ผล ชื่อว่า ลักขณูปนิชฌาน เพราะเพ่งนิพพานอันมีลักษณะเป็นสุญญตะ อนิมิตตะ และอัปปณิหิตะ อย่างหนึ่ง เพราะเห็นลักษณะอันเป็นสัจจภาวะของนิพพาน อย่างหนึ่ง

You may also like...