ใจสั่งมา

สังคหวัตถุ 4 ประการ

สังคหวัตถุ 4 ประการ

สังคหวัตถุ 4 ประการ

สังคหวัตถุ แปลว่า วัตถุเป็นเครื่องสงเคราะห์ หรือ หลักการสงเคราะห์ หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องสงเคราะห์กัน ธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวใจบุคคล ธรรมเป็นเครื่องผูกไมตรี ผู้ประพฤติธรรมข้อนี้จะเป็นผู้มีเสน่ห์ ผู้คนรักใคร่เอ็นดู มี 4 ประการ คือ

1. ทาน

ทาน แปลว่า การให้ หมายถึงการให้เพื่อสงเคราะห์ผู้อื่น การให้เพื่อผูกไมตรี คือการสละสิ่งของของตนเองเพื่อสงเคราะห์ช่วยเหลือผู้อื่นนั่นเอง รวมถึงการให้ความรู้ การให้คำแนะนำ หรือการให้ธรรมะเป็นเครื่องชโลมใจด้วย

2. ปิยวาจา

ปิยวาจา หรือ เปยยวัชชะ แปลว่า วาจาเป็นที่รัก วาจาดูดดื่มน้ำใจ หรือวาจาซาบซึ้งใจ หมายถึง การกล่าววาจาที่ไพเราะเสนาะหู การพูดคำที่สุภาพอ่อนโยน ทำให้ผู้ฟังเกิดความเบิกบานใจ เป็นคำพูดที่เว้นจากวจีทุจริตทั้ง 4 ประการ

3. อัตถจริยา

อัตถจริยา แปลว่า การประพฤติประโยชน์ หรือ การบำเพ็ญประโยชน์ หมายถึง การทำสิ่งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่คนอื่น การสละเวลาแรงกายแรงใจเพื่อช่วยเหลือคนอื่น เช่น การบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ การช่วยเหลือส่งเสริมด้านจริยธรรมแก่สังคม การถ่ายทอดวิชาความรู้แก่ชุมชน การทำกิจกรรมจิตอาสา เป็นต้น

4. สมานัตตตา

สมานัตตตา แปลว่า ความเป็นผู้มีตนเสมอ หมายถึง การวางตนให้เหมาะสมกับสถานะและกาลเทศะ คือ อยู่ในฐานะเช่นไร ก็วางตัวให้เหมาะสมแก่ฐานะเช่นนั้น รวมไปถึงการวางตัวเหมาะสม การมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี การไม่ถือตัว การไม่ยกตนข่มคนอื่น เป็นต้นด้วย

ผู้ปฏิบัติตามหลักสังคหวัตถุทั้ง 4 ประการนี้ จะเป็นคนที่มีสเน่ห์ เป็นที่รักใคร่ของคนทั้งหลาย