ตัณหา 6 ประการ

ตัณหา แปลว่า ความอยาก หรือ ความทะยานอยาก คือ เมื่อจิตคิดปรุงแต่งให้เกิดความชอบ ความชัง ความพอใจ ความไม่พอใจ เป็นต้นแล้ว ก็จะเกิดตัณหาขึ้นมา เช่น อยากได้อารมณ์ที่ชอบใจ อยากจะพ้นไปจากอารมณ์ที่ไม่ชอบใจ เป็นต้น ตัณหาในหมวดนี้มี 6 ประการ คือ

1. รูปตัณหา

รูปตัณหา อยากได้รูป คือ เมื่อรูปสัญเจตนาคือความคิดปรุงแต่งในรูปสัญญาเกิดขึ้นแล้ว รูปตัณหาคือความทะยานอยากในรูปก็เกิดขึ้นตามมา

2. สัททตัณหา

สัททตัณหา อยากได้เสียง คือ เมื่อสัททสัญเจตนาคือความคิดปรุงแต่งในสัททสัญญาเกิดขึ้นแล้ว สัททตัณหาคือความทะยานอยากในเสียงก็เกิดขึ้นตามมา

3. คันธตัณหา

คันธตัณหา อยากได้กลิ่น คือ เมื่อคันธสัญเจตนาคือความคิดปรุงแต่งในคันธสัญญาเกิดขึ้นแล้ว คันธตัณหาคือความทะยานอยากในกลิ่นก็เกิดขึ้นตามมา

4. รสตัณหา

รสตัณหา อยากได้รส คือ เมื่อรสสัญเจตนาคือความคิดปรุงแต่งในรสสัญญาเกิดขึ้นแล้ว รสตัณหาคือความทะยานอยากในรสก็เกิดขึ้นตามมา

5. โผฏฐัพพตัณหา

โผฏฐัพพตัณหา อยากได้โผฏฐัพพะ คือ เมื่อโผฏฐัพพสัญเจตนาคือความคิดปรุงแต่งในโผฏฐัพพสัญญาเกิดขึ้นแล้ว โผฏฐัพพตัณหาคือความทะยานอยากในโผฏฐัพพะก็เกิดขึ้นตามมา

6. ธัมมตัณหา

ธัมมตัณหา อยากในธรรมารมณ์ คือ เมื่อธัมมสัญเจตนาคือความคิดปรุงแต่งในธัมมสัญญาเกิดขึ้นแล้ว ธัมมตัณหาคือความทะยานอยากในธรรมารมณ์ก็เกิดขึ้นตามมา