สจิตฺตปริยายกุสลา ภเวยฺยุํ “พึงเป็นผู้ฉลาดในกระบวนจิตของตน”
สจิตฺตปริยายกุสลา ภเวยฺยุํ.
“พึงเป็นผู้ฉลาดในกระบวนจิตของตน”
(นัย- องฺ.ทสก. 24/100)
จิตฺตํ อตฺตโน อุชุกมกํสุ “คนฉลาด ได้ทำจิตของตนให้ซื่อตรง”
จิตฺตํ อตฺตโน อุชุกมกํสุ.
“คนฉลาด ได้ทำจิตของตนให้ซื่อตรง”
(ที.มหา. 10/288)
วิหญฺญตี จิตฺตวสานุวตฺตี “ผู้ประพฤติตามอำนาจจิต ย่อมลำบาก”
วิหญฺญตี จิตฺตวสานุวตฺตี.
“ผู้ประพฤติตามอำนาจจิต ย่อมลำบาก”
(ขุ.ชา.ทุก. 27/90)
จิตฺตํ คุตฺตํ สุขาวหํ “จิตที่คุ้มครองดีแล้ว นำสุขมาให้”
จิตฺตํ คุตฺตํ สุขาวหํ.
“จิตที่คุ้มครองดีแล้ว นำสุขมาให้”
(ขุ.ธ. 25/19)
จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ “จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้”
จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ.
“จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้”
(ขุ.ธ. 25/19)
จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ “การฝึกจิต เป็นความดี”
จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ.
“การฝึกจิต เป็นความดี”
(ขุ.ธ. 25/19)
จิตฺเตน นียตี โลโก “โลกอันจิตย่อมนำไป”
จิตฺเตน นียตี โลโก.
“โลกอันจิตย่อมนำไป”
(สํ.ส. 15/54)
จิตฺเต อสงฺกิลิฏฺเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา
จิตฺเต อสงฺกิลิฏฺเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา.
“เมื่อจิตไม่เศร้าหมองแล้ว สุคติเป็นอันหวังได้”
(ม.มู. 12/64)
จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา
จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา.
“เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว ทุคติเป็นอันต้องหวัง”
(ม.มู. 12/64)
มนาโป โหติ ขนฺติโก “ผู้มีความอดทน ย่อมเป็นที่ชอบใจ (ของคนอื่น)”
มนาโป โหติ ขนฺติโก.
“ผู้มีความอดทน ย่อมเป็นที่ชอบใจ (ของคนอื่น)”
(ส.ม.)
ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา “สมณพราหมณ์ มีความอดทนเป็นกำลัง”
ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา.
“สมณพราหมณ์ มีความอดทนเป็นกำลัง”
(ส.ม.)
ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ “ความอดทน เป็นกำลังของท่านนักพรต”
ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ.
“ความอดทน เป็นกำลังของท่านนักพรต”
(ส.ม.)
ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน “ความอดทน เป็นตบะของผู้พากเพียร”
ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน.
“ความอดทน เป็นตบะของผู้พากเพียร”
(ส.ม.)
ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร “ความอดทน เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์”
ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร.
“ความอดทน เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์”
(ส.ม.)
ขนฺติ หิตสุขาวหา “ความอดทน นำมาซึ่งประโยชน์สุข”
ขนฺติ หิตสุขาวหา.
“ความอดทน นำมาซึ่งประโยชน์สุข”
(ส.ม.)
ขนฺติ สาหสวารณา “ความอดทน ห้ามไว้ได้ซึ่งความผลุนผลัน”
ขนฺติ สาหสวารณา.
“ความอดทน ห้ามไว้ได้ซึ่งความผลุนผลัน”
(ว.ว.)
ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา “ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง”
ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา.
“ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง”
(ที.มหา. 10/57, ขุ.ธ. 25/40)
มา โกธสฺส วสํ คมิ “อย่าลุอำนาจความโกรธ”
มา โกธสฺส วสํ คมิ.
“อย่าลุอำนาจความโกรธ”
(ขุ.ชา.ทุก. 27/69)
โกธํ ปญฺญาย อุจฺฉินฺเท “พึงตัดความโกรธด้วยปัญญา”
โกธํ ปญฺญาย อุจฺฉินฺเท.
“พึงตัดความโกรธด้วยปัญญา”
(นัย- องฺ.สตฺตก. 23/100)
โกธํ ทเมน อุจฺฉินฺเท “พึงตัดความโกรธ ด้วยความข่มใจ”
โกธํ ทเมน อุจฺฉินฺเท.
“พึงตัดความโกรธ ด้วยความข่มใจ”
(นัย- องฺ.สตฺตก. 23/100)
โกธชาโต ปราภโว “ผู้เกิดความโกรธแล้วเป็นผู้ฉิบหาย”
โกธชาโต ปราภโว.
“ผู้เกิดความโกรธแล้วเป็นผู้ฉิบหาย”
(องฺ.สตฺตก. 23/100)
หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ “ผู้โกรธ ย่อมฆ่ามารดาของตนเองได้”
หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ.
“ผู้โกรธ ย่อมฆ่ามารดาของตนเองได้”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
โกเธน อภิภูตสฺส น ทีปํ โหติ กิญฺจนํ
โกเธน อภิภูตสฺส น ทีปํ โหติ กิญฺจนํ.
“ผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมไม่มีที่พำนักสักนิดเดียว”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ
ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
“ภายหลัง เมื่อความโกรธหายแล้ว เขาย่อมเดือดร้อน เหมือนถูกไฟไหม้”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ สุกรํ วิย ทุกฺกรํ
ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ สุกรํ วิย ทุกฺกรํ “ผู้โกรธจะผลาญสิ่งใด สิ่งนั้นถึงทำยาก ก็เหมือนทำง่าย” (องฺ.สตฺตก. 23/99)
กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ “ผู้โกรธ ย่อมไม่เห็นธรรม”
กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ.
“ผู้โกรธ ย่อมไม่เห็นธรรม”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ “ผู้โกรธย่อมไม่รู้อรรถ”
กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ.
“ผู้โกรธย่อมไม่รู้อรรถ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ ปริเวชฺชนฺติ โกธนํ
ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ ปริเวชฺชนฺติ โกธนํ.
“ญาติมิตรและสหาย ย่อมหลีกเลี่ยงคนมักโกรธ”
(องฺ.สตฺตก. 23/99)
โกธสมฺมทสมฺมตฺโต อายสกฺยํ นิคจฺฉติ
โกธสมฺมทสมฺมตฺโต อายสกฺยํ นิคจฺฉติ.
“ผู้มึนเมาด้วยความโกรธ ย่อมถึงความไร้ยศศักดิ์”
(องฺ.สตฺตก. 23/98)
โกธาภิภูโต ปุริโส ธนชานึ นิคจฺฉติ
โกธาภิภูโต ปุริโส ธนชานึ นิคจฺฉติ.
“บุคคลผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมถึงความเสื่อมทรัพย์”
(องฺ.สตฺตก. 23/98)