คุณของรัตนะ 3 (คุณของพระรัตนตรัย)
พระรัตนตรัย พระไตรรัตน์ หรือรัตนะ 3 อย่าง ในพระพุทธศาสนา นั่นก็คือ พระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ นับว่าเป็นสิ่งทรงคุณค่าสุงสุด เป็นสิ่งเคารพบูชาสูงสุดในพระพุทธศาสนา
พระรัตนตรัย พระไตรรัตน์ หรือรัตนะ 3 อย่าง ในพระพุทธศาสนา นั่นก็คือ พระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ นับว่าเป็นสิ่งทรงคุณค่าสุงสุด เป็นสิ่งเคารพบูชาสูงสุดในพระพุทธศาสนา
คำว่า รัตนะ แปลว่า แก้ว ซึ่งหมายถึงสิ่งที่มีค่า หรือถ้าเปรียบกับบุคคลก็จะหมายถึงบุคคลผู้เป็นที่รักหรือทรงคุณค่า เช่น พ่อแก้ว แม่แก้ว ลูกแก้ว เป็นต้น
บุคคลหาได้ยาก 2 ประเภท
1. บุพการี ผู้กระทำคุณให้คนอื่นก่อน
2. กตัญญูกตเวที ผู้รู้อุปการะที่คนอื่นทำแก่ตนและตอบแทน
อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ โก หิ นาโถ ปโร สิยา อตฺตนา หิ สุทนฺเตน นาถํ ลภติ ทุลฺลภํ
อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต.
อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา.
น เว อนตฺถกุสเลน อตฺถจริยา สุขาวหา.
“การประพฤติประโยชน์กับคนไม่ฉลาดในประโยชน์ ไม่นำสุขมาให้เลย”
(ขุ.ชา.เอก. 27/15)
สุขํ สุปติ พุทฺโธ จ เยน เมตฺตา สุภาวิตา.
“ผู้เจริญเมตตาดีแล้ว ย่อมหลับและตื่นเป็นสุข”
(ว.ว.)
อทสฺสเนน พาลานํ นิจฺจเมว สุขี สิยา.
“จะพึงมีความสุขเป็นนิตย์ ก็เพราะไม่พบเห็นคนพาล”
(ขุ.ธ. 25/42)
สุขา สทฺธมฺมเทสนา.
“การแสดงสัทธรรม นำความสุขมาให้”
(ขุ.ธ. 25/41)
สุโข พุทฺธานํ อุปฺปาโท.
“ความเกิดขึ้นแห่งท่านผู้รู้ทั้งหลาย นำสุขมาให้”
(ขุ.ธ. 25/41)
นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ.
“นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง”
(ม.ม. 13/281, ขุ.ธ. 25/42)
นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ.
“ความสุข (อื่น) ยิ่งกว่าความสงบ ไม่มี”
เตสํ วูปสโม สุโข.
“ความสงบระงับแห่งสังขารเหล่านั้น เป็นสุข”
(สํ.ส. 15/8, ขุ.ชา.เอก. 27/33)
อพฺยาปชฺฌํ สุขํ โลเก.
“ความไม่เบียดเบียน เป็นสุขในโลก”
(วิ.มหา. 4/6, ขุ.อุ. 25/86)
สพฺพตฺถ ทุกฺขสฺส สุขํ ปหานํ.
“ละเหตุแห่งทุกข์ได้ เป็นสุขในที่ทั้งปวง”
(ขุ.ธ. 25/59)
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
“ปราชญ์พึงรักษาศีล”
(ขุ.อิติ. 25/282)
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
“เมื่อคอยระวังอยู่ เวรย่อมไม่ก่อขึ้น”
(ที.มหา. 10/159, ขุ.อุ. 25/215)
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
“ความสำรวมในที่ทั้งปวง เป็นดี”
(สํ.ส. 15/106, ขุ.ธ. 25/64)
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
“ศีลพึงรู้ได้เพราะอยู่ร่วมกัน”
(นัย- ขุ.อุ. 25/178)
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
“ศีลเป็นเยี่ยมในโลก”
(ขุ.ชา.เอก. 27/28)
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
“ท่านว่าศีลนั่นเทียว เป็นความดี”
(ขุ.ชา.เอก. 27/28)
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
“ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา”
(สํ.ส. 15/50)
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
“ศีลนำสุขมาให้ตราบเท่าชรา”
(ขุ.ธ. 25/59)
สพฺเพสํ สงฺฆภูตานํ สามคฺคี วุฑฺฒิสาธิกา.
“ความพร้อมเพรียงของปวงชนผู้เป็นหมู่ ยังความเจริญให้สำเร็จ”
(ส.ส.)
สมคฺคานํ ตโป สุโข.
“ความเพียรของผู้พร้อมเพรียงกัน ยังความสุขให้เกิดขึ้น”
(ขุ.ธ. 25/41)
สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี.
“ความพร้อมเพรียงของหมู่คณะทำให้เกิดสุข”
(ขุ.ธ. 25/41, ขุ.อิติ. 25/238, องฺ.ทสก. 24/80)
สามญฺเญ สมโณ ติฏฺเฐ.
“สมณะ พึงตั้งอยู่ในภาวะแห่งสมณะ”
(ส.ส.)
สมโณ อสฺส สุสฺสมโณ.
“สมณะ พึงเป็นสมณะที่ดี”
(วิ.มหาวิภงฺค. 1/298)